patari.org

[Κ.Ν.]

ΒΓΑΖΟΥΝ ΚΕΡΔΗ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ «ΚΟΜΟΥΝΙΣΤΙΚΟ» ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ ΚΙΝΑΣ ΘΕΡΙΕΨΕ.
Οι επενδυτές στην Κίνα έχουν κέρδη αλλά και δυσκολίες
Δημήτρης Ε. Θωμάς

Μετά την κατάρρευση του “υπαρκτού σοσιαλισμού” που επήλθε με την διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, και την επέλαση της Παγκοσμιοποίησης, η Κίνα διαδραμάτισε, μεταξύ άλλων, ένα διπλό ρόλο, που ικανοποιούσε τη στερεοτυπική σκέψη δύο, πολλά υποσχόμενων και αντιπάλων στρατοπέδων, της επόμενης ημέρας στονκόσμο.

Για τη Δύση και τους επενδυτές, αποτέλεσε ένα νέο πεδίο επιχειρηματικής δράσης, που προσέφερε χρυσές ευκαιρίες για τεράστια κέρδη. Για τους νοσταλγούς του άλλοτε ανατολικού συνασπισμού, η Κίνα ήταν το τελευταίο πολιτικό καταφύγιο, ένας “φάρος του κομμουνισμού”,που αντιστεκόταν στις ισοπεδωτικές δυνάμεις της καπιταλιστικής παγκοσμιοποίησης, κάνοντας λελογισμένα ανοίγματα στη Δύση, για να αντλήσει τεχνολογία και κεφάλαια.

Την ίδια περίοδο, διανοούμενοι, ακτιβιστές και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κατηγορούσαν την Κίνα, και συγκεκριμένα το καθεστώς της, ότι μετατρέπει τη χώρα σε ένα απέραντο κολαστήριο, που για λόγους πολιτικής και οικονομικής σκοπιμότητας, συνδυάζει τα κακά, τόσο του κομμουνιστικού, όσο και του καπιταλιστικού συστήματος. Ακόμη και σήμερα η Κίνα κατηγορείται ότι έχει μετατραπεί σε ένα αυταρχικό πολιτικό δεινόσαυρο, που παραδίδει την εργατική της δύναμη στην απόλυτη καπιταλιστική εκμετάλλευση, ενώ παράλληλα διατηρεί άθικτες τις κρατικές δομές προσωπικής και πολιτικής καταπίεσης. Ο στόχος είναι διττός, πρώτον να συντηρήσει ανέπαφο το ανελεύθερο καθεστώς, που διαιωνίζει την παρουσία του, εξασφαλίζοντας πόρους από τα κέρδη των ξένων επενδύσεων. Δεύτερον, να εξασφαλίσει οικονομική, τεχνολογική και βιομηχανική αυτοδυναμία, σε δεύτερη βέβαια φάση, έχοντας πριν καλύψει τα κενά, μέσω της εισαγωγής τεχνολογίας και τεχνογνωσίας, αλλά και της κεφαλαιακής συγκέντρωσης, από τα κέρδη των επενδύσεων. Κάποιοι θαρραλέοι πολιτικοί αναλυτές, αλλά και ένθερμοι υποστηρικτές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάνουν λόγο για, οικονομική ανάσα και τεχνολογική ενίσχυση του τελευταίου "κομμουνιστικού" δεινόσαυρου από επενδυτές και εταιρείες της Δύσης.

Το βέβαιον πάντως γεγονός είναι ένα, ότι οι επενδύσεις στην Κίνα γίνονται όλο και δυσκολότερες, ειδικότερα για εκείνους, που μετά το πρώτο στάδιο επενδύσεων, επιθυμούν να κερδίσουν μεγαλύτερο μερίδιο της κινεζικής αγοράς. Η εταιρεία Βόνταφον για παράδειγμα, φαινομενικά δεν έχει κανένα λόγο για να έχει παράπονα από τους Κινέζους. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύονται στο βρετανικό Εκόνομιστ, η εταιρεία πώλησε για 6,6 δισεκατομμύρια δολάρια, το μερίδιο 3,2% της Τσάινα Μομπάιλ, που είχε αγοράσει για 3,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Με τόσο τεράστια κέρδη, κάποιοι θα έκαναν πάρτι, ανοίγοντας πανάκριβες γαλλικές σαμπάνιες, και τρώγοντας πάπια Πεκίνου, όπως γράφει ο Εκόνομιστ. Μάλλον όμως η Βόνταφον δεν πήρε αυτό που πραγματικά ήθελε, δηλαδή έναν επενδυτικό διάδρομο απόβασης στην Κίνα, με τελικό στόχο να αποκτήσει πλειοψηφικό ή κυρίαρχο μερίδιο στην αγορά.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1990, κρατικές εταιρείες των Κινέζων, πώλησαν μεγάλα πακέτα μετοχών στις χρηματιστηριακές αγορές. Μεγάλες εταιρείες της Δύσης, όπως οι, Μπι Πι, Έξον και Σελ, αλλά και η σουηδο – ελβετική Αίη Μπι Μπι, αγόρασαν φιλέτα μετοχών στην Πέτρο Τσάϊνα και την Σινοπέκ. Η αμερικανική εταιρεία αλουμινίου Αλκόα, επένδυσε στην κινεζική Τσάλκο, ενώ άλλες εταιρείες της Δύσης αγόρασαν ικανά μετοχικά μερίδια σε μεγάλες κρατικές τράπεζες της Κίνας. Οι ξένες εταιρείες προσέφεραν στους Κινέζους κεφάλαιο, τεχνολογία, σύγχρονες μεθόδους μάνατζμεντ, αλλά και προοπτικές για καλύτερη εταιρική διακυβέρνηση, όπως γράφει ο Εκόνομιστ. Οι Κινέζοι αποκαλούν τις ξένες εταιρείες μεγάλα αδέλφια μας. Οι εταιρείες της Δύσης, θέλουν για αντάλλαγμα, πρόσβαση και μερίδιο, στην αχανή αγορά της Κίνας.

Τα πράγματα όμως δεν φαίνεται να εξελίσσονται κατά τις επιθυμίες των εταιρειών της Δύσης. Οι κινεζικές εταιρείες δεν είχαν τόσο μεγάλη ανάγκη ξένων κεφαλαίων, ώστε να παραδοθούν στον ξένο έλεγχο. Κάποιοι Κινέζοι μάλιστα κατάλαβαν, ότι δεν είχαν να διδαχθούν και τόσα πολλά από τους ξένους. Οι ιπτάμενοι εισαγόμενοι ξένοι μάνατζερς τελικά δεν γνώριζαν και τόσο ουσιαστικά πράγματα για την Κίνα, υπογραμμίζει ο Ντέιβιντ Μάικλ, συνεργάτης της Μπόστον Κονσάλτινγκ Γκρουπ. Οι Κινέζοι μαθαίνουν περισσότερα από πολυεθνικές που μπαίνουν στον κόπο να δημιουργήσουν το δικό τους στρατό πωλητών στην Κίνα, διατείνεται ο αμερικανός ειδικός.

Πολλοί ξένοι μεγάλοι επενδυτές εκτιμούν ότι οι Κινέζοι δεν αισθάνονται πια ως τα μικρά αδέρφια των δυτικών. Η Τσάινα Μομπάιλ έχει τη μισή αξία της Βόνταφον στη διεθνή αγορά, ενώ η ΠέτροΤσάινα έχει προ πολλού ξεπεράσει σε μέγεθος την Μπι Πι. Οι Κινέζοι είναι πια τόσο πλούσιοι, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να αγοράσουν τις συμβουλές και τις γνώσεις οποιουδήποτε ειδικού.

Οι μεγάλες ενεργειακές εταιρείες της Δύσης, αντελήφθησαν γρήγορα τις αλλαγές. Τόσο η Έξον, όσο και οι Σελ και Μπι Μπι, αλλά και η Αλκόα, πούλησαν τα μερίδια τους σε κρατικές εταιρείες της Κίνας και εγκατέλειψαν την αγορά. Ακολούθησαν οι χρηματιστηριακές εταιρείες, κυρίως κατά τη διάρκεια της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Όταν πρόσφατα η Αγροτική Τράπεζα της Κίνας έκανε άνοιγμα στο χρηματιστήριο, καμία μεγάλη δυτική τράπεζα δεν αγόρασε σημαντικό πακέτο μετοχών. Οι ξένοι επενδυτές διαμαρτύρονται ότι δεν κατάφεραν να μετατρέψουν τις αρχικές επενδύσεις τους, σε πολιορκητικό κριό που θα φέρει στα χέρια τους μεγαλύτερο μερίδιο της αγοράς. Διαμαρτύρονται όμως χαμηλόφωνα, για να μην ενοχλήσουν πολιτικά την κυβέρνηση. Τα τεράστια κέρδη από το Κινεζικό Χρηματιστήριο, αποτελούν ένα ακόμη κίνητρο για τη σιωπή των ξένων επενδυτών.

Οι ξένες εταιρείες που διατηρούν μεγάλα μερίδια σε κινεζικούς κολοσσούς, είναι λίγες, όπως η ισπανική Τελεφόνικα, που έχει το 8,8% της Τσάινα Γιούνικομ, και απορρίπτει ευγενικά τις παραινέσεις κάποιων τραπεζιτών να πουλήσει. Η αμερικανική εταιρεία Αίι Τι &Τι έχει στην κατοχή της το 25% τοπικής τηλεπικοινωνιακής εταιρείας, στην περιοχή Πουντόνγκ, όπου βρίσκεται η Σαγκάη. Από εκεί παρέχει υπηρεσίες εθνικής εμβέλειας σε πολυεθνικές εταιρείες, όμως η κερδοφόρος αυτή δραστηριότητα απέχει πολύ από τα αρχικά όνειρα των ξένων επενδυτών για την Κίνα.

Φυσικά η Κίνα θα συνεχίσει να αναπτύσσεται οικονομικά, και να προσφέρει τεράστιες οικονομικές ευκαιρίες, περισσότερο μάλιστα για μικρές χώρες όπως η Ελλάδα, που μπορεί να συνεργαστεί άψογα με τους Κινέζους, στη ναυτιλία, τον τουρισμό, και το εμπόριο. Η Δύση όμως θα πρέπει μάλλον, να αρχίσει να θεωρεί την Κίνα ισότιμο οικονομικό εταίρο, και να περιορίσει τις επεκτατικές οικονομικές της διαθέσεις, αλλά και να συνυπολογίσει τις γεωπολιτικές και αμιγώς πολιτικές διαστάσεις της οικονομικής συνεργασίας με τον κινεζικό δράκο, που αρχίζει να βρυχάται επικίνδυνα.