patari.org

[axis_of_resistance]

Ο Πόλεμος Χωρίς Έξοδο
Η Τεχεράνη ενέκρινε το «σκοτάδι». Ο Τραμπ δεν διαθέτει πλέον οδό διαφυγής.
«Η ύψιστη τέχνη του πολέμου είναι να υποτάξεις τον αντίπαλο χωρίς να χρειαστεί να τον καταστρέψεις.»
Σουν Τζου


Η Επιλογή των Υποθαλάσσιων Καλωδίων: Το νέο πεδίο του πολέμου
Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία όπου ένας πόλεμος αλλάζει χαρακτήρα χωρίς να πέσει ούτε μία επιπλέον βόμβα. Δεν αλλάζουν τα όπλα. Αλλάζει ο στόχος.
Σήμερα, αυτός ο στόχος δεν είναι πλέον μια στρατιωτική βάση, ένα αεροδρόμιο ή μια ναυτική δύναμη.
Είναι η ίδια η υποδομή που κρατά συνδεδεμένο τον σύγχρονο κόσμο.
Σύμφωνα με πληροφορίες που προέρχονται από κύκλους με άμεση γνώση των εξελίξεων, η ιρανική ηγεσία ενέκρινε σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την εξουδετέρωση των υποθαλάσσιων τηλεπικοινωνιακών καλωδίων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ και, μέσω των συμμάχων της στην Υεμένη, από το στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ.
Δεν πρόκειται για επίθεση που βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Πρόκειται για μία εγκεκριμένη στρατηγική επιλογή, η οποία θα ενεργοποιηθεί μόνο εφόσον η σύγκρουση περάσει σε ανώτερο επίπεδο κλιμάκωσης.
Η διαφορά είναι καθοριστική.
Άλλο η πολιτική έγκριση ενός σχεδίου και άλλο η εκτέλεσή του.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι έχει πραγματοποιηθεί οποιαδήποτε ενέργεια εναντίον των καλωδίων.
Εκείνο όμως που αλλάζει τις ισορροπίες είναι ότι αυτή η δυνατότητα υπάρχει πλέον πάνω στο τραπέζι.
Η λογική πίσω από αυτή την επιλογή δεν παρουσιάζεται ως έναρξη πολέμου αλλά ως απάντηση σε έναν πόλεμο που, από την ιρανική οπτική, έχει ήδη ξεκινήσει.
Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες προχωρήσουν σε γενικευμένη στρατιωτική κλιμάκωση, τότε το πεδίο της σύγκρουσης δεν θα περιοριστεί στις στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Θα επεκταθεί στις κρίσιμες υποδομές που στηρίζουν την παγκόσμια οικονομία.
Τα υποθαλάσσια καλώδια μεταφέρουν σχεδόν το σύνολο της διεθνούς ψηφιακής επικοινωνίας. Πάνω τους λειτουργούν οι τράπεζες, τα χρηματιστήρια, οι τηλεπικοινωνίες, οι υπηρεσίες cloud και ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας του πλανήτη.
Η καταστροφή τους δεν θα ήταν απλώς μια στρατιωτική ενέργεια.
Θα αποτελούσε πλήγμα στην ίδια τη λειτουργία της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας.
Αυτό είναι το νέο στοιχείο της εξίσωσης.
Δεν πρόκειται πλέον για τον έλεγχο μιας θαλάσσιας οδού ή μιας πετρελαϊκής διαδρομής.
Πρόκειται για τον έλεγχο των αρτηριών μέσω των οποίων κυκλοφορεί η πληροφορία, το κεφάλαιο και η οικονομική ζωή του πλανήτη.
Και αυτό ακριβώς είναι που μετατρέπει μια περιφερειακή σύγκρουση σε υπόθεση παγκόσμιας σημασίας.
«Όποιος ελέγχει τις γραμμές επικοινωνίας, ελέγχει τον ρυθμό του πολέμου.»
Καρλ φον Κλαούζεβιτς
Ο Τηλεφωνικός Διάλογος που Αλλάζει τις Ισορροπίες: Ο Κόλπος Απομακρύνεται από την Ουάσινγκτον
«Δεν υπάρχουν μόνιμοι φίλοι ούτε μόνιμοι εχθροί. Υπάρχουν μόνο μόνιμα συμφέροντα.»
Λόρδος Πάλμερστον

Ένα από τα σημαντικότερα δεδομένα που αναδύονται από τις τελευταίες εξελίξεις είναι ότι η περιφερειακή συμμαχία πάνω στην οποία στηρίχθηκε επί δεκαετίες η αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή παρουσιάζει πλέον εμφανή σημάδια αποσύνθεσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες από πηγές που δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ο διάδοχος του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, διαμήνυσε προσωπικά στον Ντόναλντ Τραμπ ότι η Σαουδική Αραβία δεν πρόκειται να επιτρέψει τη χρήση του εναέριου χώρου της ούτε των στρατιωτικών της βάσεων για επιθετικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν. Παράλληλα, φέρεται να ζήτησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν συνολικά από τη στρατιωτική εκστρατεία.
Η φράση που αποδίδεται στον πρίγκιπα είναι χαρακτηριστική:
«Είμαστε σε θέση να διαχειριστούμε μόνοι μας την κατάσταση.»
Ανεξάρτητα από το εάν η συνομιλία αυτή αποτυπώθηκε ακριβώς με αυτούς τους όρους, η πολιτική σημασία της είναι μεγαλύτερη από τη στρατιωτική της διάσταση.
Οι αμερικανικές αεροναυτικές δυνάμεις μπορούν να επιχειρούν ακόμη και χωρίς τη χρήση σαουδαραβικών βάσεων.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι οι επιχειρησιακές δυνατότητες.
Αυτό που αλλάζει είναι η πολιτική βούληση.
Και όταν ένας παραδοσιακός σύμμαχος αρνείται δημόσια ή ιδιωτικά να συμμετάσχει σε μια στρατιωτική επιχείρηση, το μήνυμα ξεπερνά κατά πολύ το επίπεδο της τακτικής. Αγγίζει τον ίδιο τον πυρήνα της περιφερειακής ισορροπίας.
Οι ενδείξεις δεν περιορίζονται μόνο στη Σαουδική Αραβία.
Το Κατάρ εμφανίζεται ολοένα και πιο επιφυλακτικό απέναντι στη διατήρηση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στο έδαφός του.
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, και ιδιαίτερα το Ντουμπάι που αποτελεί την οικονομική καρδιά της χώρας, δείχνουν να αναζητούν έναν διαφορετικό τρόπο συνεννόησης με την Τεχεράνη. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η επιλογή αυτή δεν υπαγορεύεται από ιδεολογική μεταστροφή αλλά από μια ψυχρή εκτίμηση του κόστους.
Κανένα από τα κράτη του Κόλπου δεν επιθυμεί να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης.
Αυτό ίσως αποτελεί και το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η στρατιωτική πίεση προς το Ιράν δεν φαίνεται να οδήγησε μόνο την Τεχεράνη σε αναπροσαρμογή της στρατηγικής της.
Οδήγησε και τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου σε μια νέα αξιολόγηση της δικής τους ασφάλειας.
Για δεκαετίες θεωρούσαν ότι η αμερικανική στρατιωτική παρουσία αποτελούσε την απόλυτη εγγύηση της επιβίωσής τους.
Σήμερα φαίνεται να εξετάζουν ένα διαφορετικό ενδεχόμενο.
Ότι σε μια γενικευμένη σύγκρουση, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα δώσουν προτεραιότητα στην προστασία του Ισραήλ και όχι απαραίτητα των αραβικών συμμάχων τους.
Εάν αυτή η εκτίμηση έχει πλέον παγιωθεί στα κέντρα λήψης αποφάσεων του Κόλπου, τότε η γεωπολιτική μεταβολή είναι πολύ βαθύτερη από μια απλή διαφωνία για μια στρατιωτική επιχείρηση.
Σηματοδοτεί τη σταδιακή μετάβαση από ένα σύστημα ασφαλείας που βασιζόταν στην αμερικανική ηγεμονία σε ένα νέο περιφερειακό μοντέλο, όπου τα ίδια τα κράτη της περιοχής αναζητούν μηχανισμούς ισορροπίας χωρίς την αποκλειστική εξάρτηση από την Ουάσινγκτον.
Αν αυτή η διαδικασία ολοκληρωθεί, τότε δεν θα αλλάξει μόνο η έκβαση της σημερινής κρίσης.
Θα αλλάξει ολόκληρη η αρχιτεκτονική ασφαλείας της Μέσης Ανατολής.
Η Νέα Αρχιτεκτονική Ασφαλείας: Ισλαμαμπάντ, Ριάντ, Άγκυρα και η σιωπηλή έγκριση του Πεκίνου
«Ο σοφός ηγεμόνας επιδιώκει να διαμορφώνει τις συμμαχίες πριν αναγκαστεί να δώσει μάχη.»
Κάουτιλια (Arthashastra)

Εάν η αμερικανική αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Μέση Ανατολή παρουσιάζει σημάδια αποδόμησης, τότε το κρίσιμο ερώτημα είναι ποια δύναμη θα καλύψει το κενό.
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι δεν πρόκειται να το καλύψει μία νέα υπερδύναμη.
Διαμορφώνεται, αντίθετα, ένα περιφερειακό σύστημα ασφάλειας, στο οποίο οι ίδιες οι χώρες της περιοχής αναλαμβάνουν την ευθύνη της ισορροπίας ισχύος.
Τα πρώτα στοιχεία αυτής της νέας αρχιτεκτονικής έχουν ήδη εμφανιστεί δημόσια.
Τον Ιανουάριο, το Πακιστάν ανέπτυξε στη Σαουδική Αραβία μαχητικά αεροσκάφη F-16 και JF-17, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, στο πλαίσιο της πολυεθνικής άσκησης Spears of Victory. Επισήμως παρουσιάστηκε ως μία ακόμη στρατιωτική άσκηση.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφορούν σε διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους, η ανάπτυξη αυτή ίσως δεν αποτελούσε ένα προσωρινό γεγονός αλλά το πρώτο στάδιο μιας βαθύτερης στρατηγικής συνεργασίας.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι μετά την αμυντική συμφωνία Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν, επιπλέον πακιστανικές στρατιωτικές δυνάμεις και εξοπλισμός έχουν μεταφερθεί στο Βασίλειο.
Αν αυτό επιβεβαιωθεί, τότε ο άξονας Ριάντ-Ισλαμαμπάντ παύει να είναι μια περιστασιακή συνεργασία και μετατρέπεται σε μόνιμο πυλώνα της νέας περιφερειακής ισορροπίας.
Η διπλωματική διάσταση είναι ακόμη πιο ενδιαφέρουσα.
Μετά τις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν, το Πακιστάν φαίνεται να αντικατέστησε σταδιακά το Ομάν ως βασικό δίαυλο επικοινωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία.
Για δεκαετίες, το Ομάν αποτελούσε τον ουδέτερο μεσολαβητή της περιοχής. Σήμερα, ο ρόλος αυτός φαίνεται να μεταφέρεται στο Ισλαμαμπάντ, γεγονός που αντανακλά τη μετατόπιση του γεωπολιτικού κέντρου βάρους προς την Ασία.
Παράλληλα, η λεγόμενη Συμφωνία της Μέκκας φαίνεται να διευρύνει αυτόν τον άξονα, ενσωματώνοντας και την Τουρκία σε μια νέα δομή συνεργασίας.
Η Αίγυπτος αναφέρεται επίσης ως πιθανός μελλοντικός συμμετέχων.
Το μεγάλο ερώτημα παραμένει το Ιράκ.
Η στάση της Βαγδάτης ενδέχεται να καθορίσει εάν αυτή η νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική θα αποκτήσει πραγματικά στρατηγικό βάθος ή θα παραμείνει μια περιορισμένη συμμαχία.
Υπάρχει όμως ακόμη ένα στοιχείο που ίσως αξίζει μεγαλύτερης προσοχής από όλα τα υπόλοιπα.
Οι πρώτες δημόσιες επαφές του Μοχσέν Ρεζαΐ μετά την ανάληψη της ηγεσίας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας δεν πραγματοποιήθηκαν ούτε με δυτικούς διπλωμάτες ούτε με εκπροσώπους των μοναρχιών του Κόλπου.
Η πρώτη ήταν με τον πρέσβη της Κίνας στην Τεχεράνη.
Η δεύτερη, λίγες ημέρες αργότερα, με τον υπουργό Εσωτερικών του Πακιστάν, Μοχσίν Νακβί.
Οι συναντήσεις αυτές είναι δημόσια καταγεγραμμένες.
Το περιεχόμενό τους όχι.
Και πολλές φορές, στη γεωπολιτική, μεγαλύτερη σημασία έχει ποιον συναντά ένας ηγέτης παρά όσα δηλώνονται επισήμως μετά τη συνάντηση.
Εάν το Πεκίνο παρέχει έστω και σιωπηρή πολιτική υποστήριξη σε αυτή τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας, τότε η εικόνα αλλάζει ριζικά.
Δεν πρόκειται πλέον για μια περιφερειακή αναδιάταξη.
Πρόκειται για τη σταδιακή διαμόρφωση ενός πολυπολικού συστήματος ισχύος, στο οποίο η ασφάλεια οργανώνεται από περιφερειακούς πόλους και όχι από μία μοναδική παγκόσμια δύναμη.
Η Μέση Ανατολή ίσως αποτελεί το πρώτο μεγάλο πεδίο όπου αυτή η μετάβαση δοκιμάζεται στην πράξη.
Η Αριθμητική της Φθοράς: Ποιος Αιμορραγεί Πραγματικά
«Η ανώτατη τέχνη του πολέμου είναι να υποτάσσεις τον αντίπαλο χωρίς να δώσεις μάχη.»
Σουν Τσου
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υποσχέθηκε ότι το Ιράν θα υποστεί μια άνευ προηγουμένου οικονομική καταστροφή. Ωστόσο, τα πραγματικά στοιχεία δείχνουν μια διαφορετική εικόνα.
Το πρόβλημα των αναχαιτιστικών πυραύλων
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν και της Υεμένης έχουν καταναλώσει σημαντικό μέρος των αμερικανικών αποθεμάτων πυραύλων ακριβείας. Οι διαθέσιμες εκτιμήσεις αναφέρουν ότι τα αποθέματα Patriot, SM-3, SM-6 και JASSM έχουν μειωθεί περίπου στο 50% των αρχικών ποσοτήτων, ενώ ορισμένες αξιολογήσεις τοποθετούν τους Patriot ακόμη και στο 39%. Οι πύραυλοι Tomahawk εκτιμάται ότι έχουν περιοριστεί περίπου στο 67%.
Οι ακριβείς αριθμοί αποτελούν αντικείμενο διαφωνίας στις ανοικτές πηγές. Εκείνο όμως που δεν αμφισβητείται είναι το ουσιώδες: αυτά τα αποθέματα δεν αναπληρώνονται μέσα σε λίγους μήνες. Απαιτούν χρόνια παραγωγής και τεράστιες δημόσιες δαπάνες. Κάθε πύραυλος που εκτοξεύεται σήμερα σημαίνει πρόσθετο οικονομικό βάρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες αύριο.
Έτσι προκύπτει μια παράδοξη αντιστροφή.
Η «άνευ προηγουμένου οικονομική πίεση» που είχε εξαγγελθεί εναντίον της Τεχεράνης ενδέχεται τελικά να επιστρέφει ως βάρος στην ίδια την Ουάσιγκτον.
Ο χρυσός και τα δεσμευμένα κεφάλαια
Σύμφωνα με πληροφορίες της ανάλυσης, περίπου δύο τόνοι χρυσού και τρία δισεκατομμύρια δολάρια μεταφέρθηκαν στην Τεχεράνη από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα με τρεις ξεχωριστές πτήσεις.
Η εκτίμηση είναι ότι δεν πρόκειται για οικονομική βοήθεια ούτε για «δώρο». Πιθανότερο θεωρείται ότι πρόκειται για ιρανικά περιουσιακά στοιχεία τα οποία είχαν δεσμευθεί στο πλαίσιο των κυρώσεων και τώρα αποδεσμεύονται.
Αν αυτή η εκτίμηση επιβεβαιωθεί, τότε η σημασία της υπερβαίνει κατά πολύ την ίδια τη μεταφορά.
Δεν σηματοδοτεί απλώς την επιστροφή κεφαλαίων.
Σηματοδοτεί ότι το καθεστώς των κυρώσεων αρχίζει να εμφανίζει ρωγμές.
Και τότε το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι τι συνέβη στα ΗΑΕ, αλλά ποιος ακολουθεί.
Το Κατάρ;
Κάποια ευρωπαϊκή χώρα;
Κάποιος ασιατικός εταίρος;
Κάθε νέα αποδέσμευση πόρων αυξάνει την οικονομική αντοχή της Τεχεράνης και ταυτόχρονα αποδυναμώνει σταδιακά τον μηχανισμό των δυτικών κυρώσεων.
Η κινεζική μεταβλητή
Η Κίνα παραμένει ο σημαντικότερος εξωτερικός οικονομικός παράγοντας.
Ελέγχει έναν κρίσιμο σιδηροδρομικό διάδρομο που διέρχεται από το Ιράν και ήδη παρέχει οικονομική υποστήριξη.
Αυτό εξηγεί γιατί οι πρώτες επαφές της νέας ιρανικής ηγεσίας πραγματοποιήθηκαν με τον Κινέζο πρέσβη.
Το ζήτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει κινεζική στήριξη.
Το ερώτημα είναι ποια θα είναι η έκτασή της.
Η καμπύλη των απαιτήσεων
Υπάρχει ακόμη ένας δείκτης που, σύμφωνα με την ανάλυση, αποκαλύπτει την πραγματική ψυχολογία της Τεχεράνης.
Εάν μια χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης, συνήθως περιορίζει τις απαιτήσεις της για να πετύχει μια συμφωνία.
Το Ιράν φαίνεται να κάνει το αντίθετο.
Αντί να μειώνει τους όρους μιας πιθανής εκεχειρίας, τους διευρύνει, προσθέτοντας πλέον ακόμη και τον τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων στην Παλαιστίνη ως στοιχείο της διαπραγμάτευσης.
Κράτη που θεωρούν ότι χάνουν δεν προσθέτουν νέους όρους.
Τους αφαιρούν.
Πόλεμος χωρίς έξοδο και το τέλος της εποχής του Βάσκο ντα Γκάμα
«Όταν μια αυτοκρατορία δεν μπορεί πλέον να επεκταθεί, αρχίζει να συρρικνώνεται, ακόμη κι αν δεν το έχει συνειδητοποιήσει.»
Ιμπν Χαλντούν
Εδώ βρίσκεται η κεντρική θέση ολόκληρης της ανάλυσης.
Δεν πρόκειται για πρόβλεψη μιας άμεσης κλιμάκωσης.
Πρόκειται για κάτι βαθύτερο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν διαθέτουν πλέον μια έξοδο που να μπορούν να παρουσιάσουν ως νίκη.
Ας το δούμε ψυχρά.
Για να αποχωρήσει η Ουάσιγκτον διατηρώντας την εικόνα του νικητή, η Τεχεράνη θα πρέπει να παραχωρήσει κάτι ουσιαστικό και δημόσια ορατό.
Ρεαλιστικά, αυτό θα σήμαινε ότι το Ιράν θα ανακοίνωνε πως εγκαταλείπει τον εμπλουτισμό ουρανίου και παραδίδει το ήδη εμπλουτισμένο υλικό του.
Όμως η σημερινή ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι βρίσκεται σε πλεονεκτική στρατηγική θέση.
Γιατί λοιπόν να προσφέρει μια τέτοια παραχώρηση μόνο και μόνο ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν με αξιοπρέπεια;
Η απάντηση που δίνεται είναι κατηγορηματική.
Όχι.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το πυρηνικό υλικό έχει ήδη διασπαρεί σε διαφορετικές τοποθεσίες και έχει κατανεμηθεί έτσι ώστε ελάχιστοι άνθρωποι να γνωρίζουν την ακριβή του θέση.
Η γνώση αυτή περιορίζεται στον Ανώτατο Ηγέτη, στον Μοχσέν Ρεζαΐ και σε έναν εξαιρετικά μικρό κύκλο προσώπων.
Η επιδίωξη δεν είναι μια «έντιμη έξοδος».
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι οι Φρουροί της Επανάστασης δεν επιδιώκουν μια εύκολη αποκλιμάκωση.
Ο στόχος δεν είναι απλώς μια εκεχειρία.
Ο στόχος είναι να αναγκαστούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να αποχωρήσουν υπό συνθήκες που θα εκληφθούν διεθνώς ως στρατηγική υποχώρηση και όχι ως διαπραγματευμένη επιτυχία.
Ταυτόχρονα, ούτε οι εξωτερικές πιέσεις φαίνεται να λειτουργούν προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Η Ευρώπη ενδιαφέρεται περισσότερο για την ουκρανική σύγκρουση παρά για μια γρήγορη αμερικανική απεμπλοκή από τον Περσικό Κόλπο.
Οι χώρες των BRICS δεν ασκούν ουσιαστική πίεση στην Τεχεράνη.
Και ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ, σύμφωνα με την ανάλυση, εξακολουθεί να πιστεύει ότι το Ιράν βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης και σύντομα θα υποχωρήσει.
Ένας πόλεμος που δεν μπορεί ούτε να τελειώσει ούτε να συνεχιστεί
Αυτό οδηγεί, κατά την ανάλυση, σε μια παράδοξη κατάσταση.
Ο πόλεμος δεν μπορεί να λήξει, επειδή καμία πλευρά δεν είναι διατεθειμένη να προσφέρει στον αντίπαλο την πολιτική νίκη που χρειάζεται.
Αλλά ούτε και μπορεί να εξελιχθεί σε ολοκληρωτική σύγκρουση χωρίς τεράστιο κόστος.
Δημιουργείται έτσι ένας παρατεταμένος, ιδιόμορφος πόλεμος φθοράς, αντίστοιχος με αυτό που η ιστορία ονόμασε τον «Ψευδοπόλεμο» (Phoney War) στις αρχές του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Μια σύγκρουση που παραμένει ενεργή χωρίς να επιλύεται.
Το τέλος μιας πεντακοσίων ετών εποχής
Η ανάλυση ολοκληρώνεται με μια ιστορική προοπτική.
Το 1498 ο Βάσκο ντα Γκάμα έφθασε στον Ινδικό Ωκεανό, εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή, κατά την οποία οι ευρωπαϊκές θαλάσσιες δυνάμεις επέβαλαν σταδιακά την κυριαρχία τους στους παγκόσμιους εμπορικούς δρόμους.
Από την Πορτογαλία στη Βρετανική Αυτοκρατορία και αργότερα στις Ηνωμένες Πολιτείες, η βασική αρχή παρέμεινε η ίδια:
ένας κυρίαρχος, μία θαλάσσια τάξη, μία υπερδύναμη.
Σήμερα, όμως, σύμφωνα με την ανάλυση, αυτή η εποχή φθάνει στο τέλος της.
Στη θέση της αναδύεται ένα διαφορετικό μοντέλο.
Μια περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας, όπου η Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν, η Τουρκία, το Κατάρ και πιθανόν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με την ανοχή ή και τη στήριξη της Κίνας, αναλαμβάνουν συλλογικά τη διαχείριση των στρατηγικών θαλάσσιων περασμάτων.
Δεν πρόκειται πλέον για την κυριαρχία μιας μακρινής υπερδύναμης.
Πρόκειται για μια μετάβαση προς μια πολυπολική γεωπολιτική πραγματικότητα, όπου η ισχύς κατανέμεται ανάμεσα σε πολλούς περιφερειακούς πόλους.
Η ανάλυση δεν παρουσιάζει αυτή τη μετάβαση ως μελλοντικό ενδεχόμενο.
Τη θεωρεί ήδη σε εξέλιξη.
Συμπέρασμα - Τι πρέπει να παρακολουθήσουμε
«Η ισχύς δεν μετριέται από το πόσες μάχες κερδίζεις, αλλά από το πόσο αλλάζεις τη συμπεριφορά των άλλων χωρίς να πολεμήσεις.»
Κάουτιλια (Αρθασάστρα)
Η κεντρική θέση της ανάλυσης είναι σαφής.
Το πραγματικό ζήτημα δεν είναι αν το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα συνεχίσουν να συγκρούονται στρατιωτικά.
Το πραγματικό ζήτημα είναι ότι η αρχιτεκτονική ασφαλείας που η Ουάσιγκτον οικοδόμησε και συντηρούσε στον Περσικό Κόλπο επί περίπου εβδομήντα χρόνια φαίνεται να αντικαθίσταται, σε πραγματικό χρόνο, από ένα νέο περιφερειακό σύστημα ασφαλείας.
Και, σύμφωνα με την ανάλυση, η Ουάσιγκτον δεν διαθέτει ούτε μια κίνηση που να μπορεί να ανακόψει αυτή τη μετάβαση ούτε μια οδό αποχώρησης που να διατηρεί την εικόνα της νίκης.
Πέντε εξελίξεις που θα καθορίσουν τις επόμενες εβδομάδες
1. Το παράθυρο της διπλωματίας
Ο χρόνος που δόθηκε στις διαπραγματεύσεις μετριέται σε ημέρες και όχι σε εβδομάδες.
Αν το χρονικό αυτό περιθώριο λήξει χωρίς αποτέλεσμα, τότε, σύμφωνα με την ανάλυση, θα υπερισχύσει η θέση των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι απορρίπτουν κάθε μορφή «έντιμης εξόδου» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.

2. Ποιος θα ακολουθήσει τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα
Εάν η αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων από τα ΗΑΕ αποτελέσει προηγούμενο και όχι μεμονωμένο περιστατικό, τότε το ενδιαφέρον στρέφεται σε άλλα κράτη.
Κατάρ.
Ευρωπαϊκές χώρες.
Ασιατικές οικονομίες.
Κάθε νέα αποδέσμευση κεφαλαίων ενισχύει την οικονομική ανθεκτικότητα του Ιράν και αποδυναμώνει περαιτέρω το καθεστώς των κυρώσεων.

3. Ο ρόλος του Ιράκ
Η Τουρκία έχει ήδη ενταχθεί στο νέο σχήμα συνεργασίας.
Η Αίγυπτος βρίσκεται στο τραπέζι των συζητήσεων.
Το Ιράκ παραμένει ο κρίσιμος παράγοντας.
Η στάση που θα υιοθετήσει ενδέχεται να καθορίσει τα πραγματικά όρια και τη συνοχή του νέου περιφερειακού συνασπισμού.

4. Η παραμονή των πακιστανικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία
Η ανάπτυξη πακιστανικών αεροπορικών και αντιαεροπορικών δυνάμεων στη Σαουδική Αραβία τον Ιανουάριο είναι επιβεβαιωμένο γεγονός.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η παρουσία θα μετατραπεί σε μόνιμη.
Αν συμβεί κάτι τέτοιο, τότε δεν θα πρόκειται πλέον για μια απλή στρατιωτική άσκηση ή για προσωρινή συνεργασία, αλλά για τη θεμελίωση μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

5. Οποιαδήποτε διακοπή των υποθαλάσσιων καλωδίων
Η ενεργοποίηση του σχεδίου εναντίον των υποθαλάσσιων καλωδίων παρουσιάζεται ως υπό όρους επιλογή και όχι ως απόφαση που έχει ήδη εφαρμοστεί.
Ωστόσο, οποιοδήποτε περιστατικό στις περιοχές του Ορμούζ ή του Μπαμπ ελ Μαντέμπ θα αποτελούσε ένδειξη ότι οι προϋποθέσεις για την ενεργοποίησή του θεωρήθηκαν πως πληρούνται.
Πώς πρέπει να διαβαστούν όλες αυτές οι εξελίξεις
Η ανάλυση προτείνει να μην αντιμετωπίζεται η κρίση αποκλειστικά ως ζήτημα τιμών πετρελαίου ή ενεργειακής ασφάλειας.
Η πραγματική απειλή αφορά πλέον και τις ίδιες τις υποδομές πάνω στις οποίες στηρίζεται η παγκόσμια οικονομία: τις τηλεπικοινωνίες, τη ναυσιπλοΐα, τις μεταφορές δεδομένων και τη συνδεσιμότητα.
Για τον ίδιο λόγο, η διαβεβαίωση ότι «ο πόλεμος τελειώνει σύντομα» αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερο σκεπτικισμό.
Ένας πόλεμος που δεν προσφέρει σε καμία πλευρά μια αποδεκτή έξοδο δεν λήγει εύκολα.
Παρατείνεται και αναζητά συνεχώς νέα σημεία πίεσης.
Αναγκαία επισήμανση
Η ανάλυση ξεχωρίζει σαφώς τις επιβεβαιωμένες πληροφορίες από τους ισχυρισμούς που βασίζονται σε αποκλειστικές πηγές.
Οι αναφορές σχετικά με την έγκριση επιχειρήσεων εναντίον των υποθαλάσσιων καλωδίων, το περιεχόμενο της συνομιλίας του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν με τον Ντόναλντ Τραμπ, τη διασπορά του πυρηνικού υλικού και τις προθέσεις των Φρουρών της Επανάστασης προέρχονται, σύμφωνα με τους συντάκτες, από μεμονωμένες πηγές και δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα.
Για τον λόγο αυτό παρουσιάζονται ως πληροφορίες συγκεκριμένης διαβάθμισης και όχι ως αποδεδειγμένα γεγονότα.
Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης, διότι επιτρέπει στον αναγνώστη να αξιολογήσει την αξιοπιστία κάθε στοιχείου χωρίς να συγχέει την τεκμηριωμένη πληροφορία με την αναλυτική εκτίμηση ή τη μαρτυρία.